Hoofdbanner

Op het platteland van West-Friesland waar ik opgroeide kwam je maar een beperkt aantal soorten vogels tegen. Dicht bij huis waren er de mussen en spreeuwen. En soms eksters of kraaien die hoog in de populieren hun nesten maakten. Op de tuinbouwgronden rondom ons huis had je behalve de meeuwen die uit verse omgeploegde grond wormen kwamen pikken alleen maar kieviten en scholeksters. Echte weidevogels, zoals dat heet. Daarnaast had je aan de overkant van de ringvaart, waar we moeilijk konden komen, de talrijke grutto's met hun vrolijke gezang. Maar deze waren te ver weg om ze daadwerkelijk te kunnen zien.
Vroeger had je op elke bunder land wel één kievitspaar dat daar eieren legde. Voor de goede orde, op het platteland spreekt men van bunder en roe als oppervlaktematen. Een bunder staat gelijk aan een hectare. Tegenwoordig zijn er veel minder kieviten. Pakweg drie keer zo weinig. Die achteruitgang is een veeg teken. Het gaat niet goed met de vogelstand in het algemeen en de populatie kieviten in het bijzonder.

          Kievit
            Kievit
   
Ik heb altijd van de kievit gehouden, als kind al. Die typische kuif alleen al. Je herkent de kievit er meteen aan. En hoe ze door de lucht bewegen. Ze vliegen niet, ze fladderen. Met hun karakteristiek ronde vleugels slalommen ze door de lucht. Waarna ze opeens recht omhoog schieten, met die typische kievitsroep van drie keer kort naar één keer een uithaal. Luister maar: https://www.vogelgeluid.nl/kievit/


Later, als volwassene, leerde ik hun manier van vliegen door te krijgen. Althans bij ons thuis op het land. Ik weet niet of dit algemeen geldt, maar op ons land vliegt een kievit die een nest met eieren heeft steevast van noord naar zuid laag over de grond, om eenmaal vlak bij zijn nest een steilvolle bocht recht omhoog te maken met daarbij die karakteristieke uitroep. Zolang de kievit niet door heeft dat ik hem observeer, vertoont hij dit gedrag, vele malen per dag. Merkt de kievit echter dat ik naar hem kijk, dan verandert hij zijn manier van vliegen, om mij in de war te brengen. Dan zit er geen enkel systeem meer in zijn gedrag.


    kievistnestMeestal weet/wist ik na een half uur het nest van de kievit te traceren. Soms liep   
    ik er naartoe en plantte daar dan een stok in de grond. Om ook aan anderen het       nest met eieren te kunnen laten zien. Zo'n nest is gewoonlijk nauwelijks waar te    
    nemen, vanwege de camouflagekleuren. Vroeger zochten we hele     
    landbouwgronden af. Het eerste kievitsei, wie wilde die nou niet vinden. Je kwam       in de krant en je kreeg er geld voor. Wij spaarden vroeger dan ook eieren, hadden
    een doos vol met uitgeblazen exemplaren van bijna alle vogels die wij kenden.  
    Een kievitsnest bestaat bijna altijd uit vier eieren. We haalden er meestal één uit,
    keken in het water van de sloot of ze zonken. Zo ja, dan konden we ze uitblazen.
    Zo nee, dan waren ze 'vuil', en zat er een te groot kuiken in. Uitblazen was er dan
    niet meer bij.

        Kievitsnest met vier eieren

Kieviten zijn trekvogels. Zo eind februari komen ze ons land binnen. Juist die eerste weken gaan ze als dollen tekeer, alsof ze blij zijn weer op hun plek teruggekeerd te zijn. Ze gaan hier zelfs in de nacht mee door, alsof ze geen slaap nodig hebben. Dolle kieviten, noem ik ze die eerste weken. Daarna worden ze rustiger, leggen eieren, krijgen jongen, om zich uiteindelijk in de herfst te verzamelen en weer naar warmere oorden te vertrekken.