Hoofdbanner

Een historische roman, zou je dit boek kunnen noemen. Ook wel een thriller, op ware gebeurtenissen gebaseerd. Het gaat over de ‘war of currents’ die zich eind 19e eeuw in de Verenigde Staten afspeelde. Het was de strijd om wie de heerschappij zou krijgen over het elektriciteitsnet dat zich toen ontwikkelde. Hoofdrolspelers zijn Thomas Edison, George
Westinghouse en de advocaat van Westinghouse, Paul Cravath. Op de achtergrond speelt
het genie Nikola Tesla een belangrijke rol.   Donkere dagen

Edison bepleitte een elektriciteitsnet van gelijkstroom, Westinghouse van wisselstroom.
De strijd tussen deze twee was hard en gemeen. De jonge advocaat Paul Cravath dient in
het boek de belangen van Westinghouse te beschermen, maar slaagt daar nauwelijks in
vanwege de verregaande invloed die Edison bij politici, kranten en societyfiguren heeft. 
De uitkomst is bekend. De wisselstroom van Westinghouse, gebaseerd op de ideeën van
Tesla, zou uiteindelijk overwinnen. Maar wat een leugens, list en bedrog zijn hier aan vooraf
gegaan. Het boek beschrijft dit uitvoerig, verteld vanuit het perspectief van de jonge advocaat
Paul. Het wordt spannend beschreven, opgedeeld in korte hoofdstukjes (72 in totaal!) van
steeds zo'n vijf à zes bladzijden. Vaak eindigend met een cliffhanger, zodat je wilt doorlezen. 

Zelf kende ik de meeste feiten al uit deze bizarre strijd tussen Edison en Tesla. Misschien dat ik
me daarom af en toe stoorde aan vertellingen die niet of niet helemaal klopten. Zoals dat Tesla
zich moest verstoppen voor Edison, omdat hij anders misschien vermoord zou worden. Onzin natuurlijk*. Of de bekendmaking wie er achter de brandstichting van het laboratorium van Tesla
zat. Terwijl dat tot op de dag van vandaag niet duidelijk is. Ook komt de persoon Tesla zelf er erg bekaaid van af. Veel meer dan dat hij een weliswaar geniale maar tegelijk gestoorde persoonlijkheid zou zijn, vernemen we niet. Van al zijn uitvindingen wordt alleen de ontdekking van de röntgenstralen genoemd. Tamelijk weinig dus.

Het boek leest vlot weg, dat is natuurlijk een verdienste. Toch stelde het mij toen ik het eenmaal uit had, teleur. Wat mij betreft is er te veel door de schrijver zelf bedacht, te veel ingevuld hoe het had kunnen gebeuren. Zo is de romance tussen de advocaat Paul en de beroemde zangeres Agnes Huntington tamelijk ongeloofwaardig, verlopend langs de geijkte patronen van Hollywood. En ook, de warme vriendschappen die er na deze vuile oorlog tussen Edison, Westinghouse en Tesla zouden zijn ontstaan, zoals het boek stelt, verbazen mij. Het strookt niet met de verhalen die ik ken. Zo werd de aanvraag van een patent van Tesla (inmiddels tot armoe vervallen) op het gebruik van radiografisch bestuurbare boten bij het leger in 1916 in werkelijkheid afgewezen door de voorzitter van de commissie die daar toen over ging... en die voorzitter heette, inderdaad Thomas Edison. Dit wordt niet genoemd in het boek, jammer. 

In een nawoord (Aantekening van de schrijver) wordt uit de doeken gedaan wat wel en wat niet verzonnen is in dit boek. Dat liet mij met een nog groter onbevredigend gevoel achter. Liever had ik een zo nauwgezet mogelijke reconstructie gehad van de gebeurtenissen met alle beschikbare feiten. In een soort van documentaireachtige stijl. Het is nu zo'n gelikt, typisch Amerikaans succesverhaal geworden. Zoetsappig, bedoeld om Edison een toch wat meer menselijk gezicht te geven. Uiterst geschikt om te verfilmen, hetgeen ook gedaan wordt overigens. Binnenkort in de bioscoop te verwachten.


* Edison ging weliswaar over lijken, maar tot zo'n opzichtige actie liet hij zich niet verleiden. Hij deed het subtieler. Zo is de elektrische stoel, met de wisselspanning van Tesla, er door zijn bemoeienis bij vooraanstaande politici gekomen. Om mensen af te schrikken van de in zijn ogen zeer gevaarlijke (en dus dodelijke) wisselspanning. Ook het in het openbaar executeren van verschillende dieren met de wisselspanning van Tesla, waaronder de olifant Topsy in 1903, moest de burgers de nodige angst aanjagen. Zie hier. Diverse honden en paarden waren het lot van Topsy al voorafgegaan. Dit allemaal om Tesla in diskrediet te brengen. Verder was Edison eerder een sluwe zakenman dan een uitvinder. De uitvinding van onder andere de gloeilamp in 1879 wordt aan hem toegeschreven, maar het was de Duitser Heinrich Göbel die dit al 25 jaar eerder had gedaan. Edison was gewoon zo handig om er als eerste patent op aan te vragen, zoals bij zovele producten door anderen bedacht en uitgevonden.