Dit boek uit 2019 werd aan alle kanten de hemel in geprezen, vooral door onze landelijke critici. Het is een openhartig relaas over de schrijnende jeugd van de schijfster, waargebeurd, over een vader die, eufemistisch gezegd, nogal grensoverschrijdend tegenover zijn kinderen was.
Het is een heftig verhaal, rauw en vilein tegelijk. Zeker uit het eerste deel van de roman spreekt veel boosheid en frustratie, machteloosheid ook over wat het gezin van deze aan de buitenkant succesvolle minotaurus is overkomen. Later voegen zich daar ook de meer tedere momenten aan toe. Om te eindigen in een soort van wraakoefening over wat de vader zijn dochters heeft aangedaan. Hilarisch beschreven, dat wel. Maar voelbaar pijnlijk.

Tja, Manon Uphoff is een gerenommeerd schrijfster, bijzonder erudiet, een echte intellectueel. Literair begaafd ook, onmiskenbaar. Hetgeen ze in deze roman dan ook uitvoerig etaleert. De verwijzingen naar beroemde schrijvers zijn talrijk. Met af en toe uitstapjes naar de Griekse mythologie en de Noorse Edda. Vol fraai gevonden beeldspraak, zeker, maar het voelde voor mij na een tijdje toch wel geforceerd intellectueel aan. Zeker zo’n intensief en zwaar onderwerp als incest vraagt, wat mij betreft, om gevoelsmatige betrokkenheid, ook om een diepere beleving wat het met de betrokkenen doet, en minder om een fraai literair ingekapselde vertelling waar het vaak gissen is wat er nu werkelijk is gebeurd. Alsof het apollinische hoofd met zoveel kennis en wijsheden een voelbare en herkenbare dionysische beleving in de weg zit, om eens Nietzsche te parafraseren.
Schrijven kan ze, Manon Uphoff. Literaire zinnen fabriceren gaat haar als vanzelf af. En af en tie kon ik ook de pijn, verdriet en boosheid van de getroffenen mee voelen. Maar even zo vaak werd ik afgeleid door de gekozen vorm van de spitsvondigheden in de taal, de vele verwijzingen naar de wereldliteratuur, en de met opzet cryptische beschrijvingen van wat er plaatsvond. Waardoor ik af en toe boven het - in wezen bijzonder pijlijke - verhaal bleef hangen.
Maar lef heeft de schrijfster wel, door dit stukje jeugd zo naar buiten te brengen. Dat verdient een welgemeend applaus.


Vallen is als vliegen – Manon Uphoff, uitgeverij Querido, 2019